पाठक प्रतिक्रिया : पागल बस्ती

भावना शर्मा 

पागल-बस्ती पागलहरूले बसाएको बस्ती होइन। दुनियाँको भन्दा बेग्लै विचारले बसाएको सिङ्गो बस्तीको कथा हो। पागलहरू बस्छन् भनेर बस्तीको नाम पागल- बस्ती भएको होइन, अरू मानिसहरूले भन्दा माथिको विचार, दर्शन, ज्ञान, प्राप्ति र सिद्धान्तका कुराहरूले गहिरो प्रभाव पारेको बस्ती हो जुन बस्तीलाई मानिसहरूको अचेत दिमागले नामकरण गरिदियो “पागल- बस्ती” भनेर।

उपन्यासमा प्रेमका कुरा, मानवअधिकारका कुरा, मातृत्वका कुराहरू धेरै छन्। उपन्यासको प्रारम्भ महाविद्यालयदेखि विश्वविद्यालयसम्म अध्ययन गर्ने क्रममा प्रशान्तले मार्थालाई गरेको एकतर्फी शान्त प्रेमकथाबाट सुरू भएको छ। अहम, अहङ्कारभन्दा प्रेम धेरै माथि र पवित्र हुन्छ। आफूलाई जान्नु शून्य हुनु हो, आफूलाई चिन्नु शून्य हुन हो र शून्यताको उपलब्धि ज्ञानको समाप्ति हो। 

बिन्दु कुकुर्नीको मर्मस्पर्शी कथाले हरेक मान्छेलाई झकझकाउँछ। नानी जन्मिने बित्तिकै मरेकी गाईको बाछीलाई आफ्नो स्तन चुसाएकी थिई तर यहाँ माया, ममताजस्ता सद्गुणहरूको अग्निपरीक्षा लिइन्छ। बिन्दु महामाता थिई तर क्रूर, अज्ञानी, क्षुद्र, अहङ्कारीहरूले मातृशक्तिको अपमान र हत्या गरिदिए। जबजब विश्वइतिहासमा मातृशक्तिको अभ्युदय हुन्छ तबतब आमाहरूलाई जिउँदै जलाइन्छ, ढुङ्गाले हानीहानी मारिन्छ, बोक्सी, किचकन्नी आदि-इत्यादी मनगढन्ते रूढिवादी आरोप लगाइन्छ। शक्तिलाई आमा मान्नेहरू आमालाई शक्ति मान्दैनन्। इतिहास हामीबाट धैर्य, सहनशीलता, आनुशासन र आत्मसंयमको माग गरिरहेको छ। बिन्दु मारिए पनि सदासर्वदा बाँचिरहने छे- आजम्मरी ममताको अद्वितीय छहारी बनेर...! 

मान्छेले जहिले पनि प्रेमलाई महानता, पवित्रता र आवश्यकता बोध गरिरहेको हुन्छ। प्रेमभन्दा अहङ्कार महान हुनसक्दैन। अहङ्कारले यस्तो महानताको दाबी गर्दैन किनभने यो भन्दा महान र तुच्छ, विशाल र सूक्ष्म, सरल र जटिल, कोमल र कठोर अरू केही छैन। परम्पराहरू भन्छन्- जीवन  प्रेम र अहङ्कारको द्वन्द्व हो। प्रेम स्वीकृति हो, अहम विकृती हो। प्रेम जय र अहम पराजय हो। हामी मान्छेलाई  प्रेम गर्दैनौँ,  प्रेमको अवधारणालाई मात्रै प्रेम गर्छौँ।

***